देशमा पापी बसेर, देशै मलाई रुहाउने,
गनाखोलाको पीडा सुन्दैन, भाषण मात्र झार्ने।
बजेट त आउँछ रे, बाटो कहिल्यै बन्दैन,
जातभातै गरेर देशलाई भित्रै जलाइदिन्छन्।
---
१. (गाउँको बाटोको पीडा)
गनाखोलाको बाटो, कागजमै बन्यो रे,
जनताको पसिना, नेताले चुस्यो रे।
बजेटको पैसा, चारजना भाग गर्छन्,
जनता त खाल्डोमै सुत्छ, सपना भत्किन्छन्।
---
२. (घरको अवस्था)
न छ घरमा बुटो, न अनाजको चामल,
दशैँ आउँछ रित्तै – आँखा रसाउँछ गामल।
दिनभरि खेतमा, साँझमा भोकै सुतिन्छ,
देशमा हुनेहरूलाई, हामी के देखिन्छ?
---
३. (परदेशीको बाध्यता)
कतार, मलेसिया, अरबका शहर,
घामको तातो, आँसुको लहर।
पैसाका लागि छोरा विदेश लाग्छ,
बाआमा आशमा – पत्रमै रुन्छ भाग्य।
---
४. (जातभातको घाउ)
गाउँमा सँगै बस्छन्, तर मुटु छुट्टिन्छ,
जातको नाममा चुलो पनि बाँडिन्छ।
मान्छे उस्तै, तर भिन्नै व्यवहार,
देशको माटोमा अझै पनि छ घात।
---
५. (शिक्षा र स्वास्थ्यको अवस्था)
स्कुल त छ, तर किताब छैन,
डाक्टर चाहियो – औषधी छैन।
पढ्न मन लाग्छ, तर भोकले थिच्छ,
देशमा नेताले हेलिकप्टर चढ्छ।
---
६. (नारीको पीडा)
घरकी छोरी – भान्सामा पसिना,
परदेशी श्रीमान् – मोबाइलमा रुवाइना।
दाउरा बेचेर बच्चा पढाउँछे,
भोलि ऊ आफैँ अरूसँग लड्दछे।
---
७. (राजनीति र बास्तविकता)
राजनीति नामले गाउँमा झगडा,
नेताले पायो, जनता भो माग्दा।
भोट माग्न आउँछन् – झोला भर्दै,
बाँच्न त देशकै जनता मर्दै।
---
८. (अन्धविश्वास र परम्परा)
झारफुक, तान्त्रिक – आशामा गाउँ,
बास्तविक अस्पताल – किलोको टाढा छ ठाउँ।
हेल्थपोष्ट छ तर स्टाफ छैन,
औषधी त आउँछ, तर जनता पाउँदैन।
---
९. (विदेशमा छोरीको चित्कार)
घाँसको भारी बोक्छे, बाबु जेलमा,
छोरीले सपना देख्छे, आँखा निन्द्रामा।
फिर्ता आउँछु भन्न खोज्छ – भाडामा पाएको पाईन,
कहाँ हो नेपाल? – कागजमा मात्र देखिन्छ माईन।
---
🔟 (देश किन यस्तो भयो?)
देश किन यस्तो बन्यो – सबै जातैले सोचे,
तर जिम्मा लिने कोही छैन – गफमै जोडे।
गनाखोलामा शान्ति छैन – अभावले थिच्दछ,
देशमा पापी बसेर – सारा सपना भाँच्दछ।
---
🎵 मुखड़ा दोहोर्याउँदै समापन:
देशमा पापी बसेर, देशै मलाई रुहाउने,
गनाखोलाको घाउ गहिरो – कस्ले सम्झिन्छ भन्ने?
जात भातै गरेर, देशै टुक्र्याउने,
अचलभरि मान्छेहरूले जातै बोल्दै हिँड्ने।
